Meyve çayları nasıl yapılır, faydaları ve zararları nelerdir?

Kategori: Meyve Çayları
30 Temmuz 2018
cay.com.tr
5260 okunma
0 yorum

Meyve Çayları

Meyve çayları nasıl yapılır, yararları ve zararları nelerdir?

Çay, hepimizin vazgeçilmezi. Siyah çayın yeri başka ama popülaritesi ve çeşidi her geçen gün artan meyve çayları da hemen her yerde karşımıza çıkmaya devam ediyor.

Ardıç Meyvesi Çayı

Ardıç Meyvesi

Juniperus Communis türünün meyveleridir. Bu tür 1–7 m yüksekliğinde, kışın yaprağını dökmeyen bir ağaçtır. Yaprakları dar, sivri uçlu ve 6–18 mm uzunluktadır. Meyvesi 6–9 mm büyüklüğünde, üç tohumlu, önce yeşil, olgunlaştıktan sonra mavimsi siyah renktedir. Üzerinde ince bir mum tabakası bulunur. Orta Avrupa’da yaygın bir bitkidir. Ülkemizde Trakya Bölgesi’nde yetişir. Bileşiminde glikoz, sakaroz, organik asitler, reçineli bileşikler, acı madde ve uçucu yağ (%0.5–2) taşımaktadır.

Orta Çağ’da pek çok rahatsızlığa iyi geldiğine inanılan bir bitkiydi; ancak bu geleneksel kullanımlar bilimsel olarak doğrulanmış değildir.

Ardıç Çayı Nasıl Yapılır, Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Servigiller ailesinin bir üyesi olan ardıç, kendine has tadı ile bilinmektedir. İğne yapraklı bir bitkidir. Kuzey Amerika’ya özgü değildir; yukarıda belirtildiği gibi Avrupa’da da yaygındır ve ülkemizde de yetişir. Meyvelerinden çay da hazırlanır. Çay için kullanılan kısım botanik olarak gerçek bir meyve değil, olgun kozalak meyvesidir; Avrupa İlaç Ajansı (EMA) bu kısmı “cone berry” (kozalak meyvesi) olarak tanımlar ve ardıcı servigiller (Cupressaceae) familyasında sınıflandırır. Ardıç çayı, çok eski çağlardan bu yana insanlar tarafından kullanılmaktadır. Romalıların, İskitlerin ve Kuzey Amerikalıların bu bitkiyi tükettikleri bilinmektedir. Ardıçtan sadece çay değil, esanslar, tentürler ve ardıç yağı da yapılabilmektedir.

Ardıç Çayı Nasıl Yapılır?
1. Bir tencere hazırlayın ve içine 200 ml su koyun.
2. Daha sonra tencereye yemek kaşığı boyutunda ardıç meyvesi koyun.
3. Yarım saat demlenmesini bekleyin.
Ardıç çayınız hazır.

Ardıç meyvesi çayı için güvenilir bir günlük miktar önerisi bulunmaz; düzenli tüketmeden önce hekiminize veya eczacınıza danışın.

Ardıç Çayı ve Sağlık

Ardıç meyvesi halk arasında sindirim ve idrar yolu şikâyetleri gibi çeşitli amaçlarla geleneksel olarak kullanılmıştır. Ancak ardıç çayının sindirimi düzenlediği, grip ve soğuk algınlığına karşı koruduğu, vücuttan toksin attığı, ağrı kestiği, yaşlanmayı yavaşlattığı veya kolesterolü düşürdüğü yönündeki iddialar güvenilir insan çalışmalarıyla desteklenmemektedir. NCCIH’nin de hatırlattığı gibi bir bitkinin doğal olması güvenli olduğu anlamına gelmez.

Ardıç Çayının Zararları Nelerdir?

Hamile kadınlar ve yaşı küçük olan çocukların bu çayı tüketmemeleri gerekir. Ayrıca ardıç meyvesine alerjisi olanlar da bu bitki çayından uzak durmalıdır.

Frenk Üzümü Çayı

Frenk Üzümü

Frenk üzümü, Ribes Nigrum bitkisinin olgun meyvesidir. Bu tür, 1–2 m yüksekliğinde, dikensiz, kışın yapraklarını döken, yeşilimsi kırmızı çiçekli bir bitkidir. Meyveleri 10 mm kadar çapında ve siyah renklidir; kırmızı meyveli frenk üzümü ayrı bir türdür. İçeriğinde organik asitler ve şeker bulunur. Yaprakları halk arasında geleneksel olarak çeşitli amaçlarla kullanılmıştır.

140 ile 150 türe sahip

Frenk üzümü, frenküzümügiller (Grossulariaceae) familyasından bir çalıdır; EMA’ya göre Ribes cinsinde 140 ile 150 tür bulunur. Mayhoş bir tada sahip olan frenk üzümü salkım halinde meyve verir: Siyah frenk üzümünün (Ribes nigrum) meyveleri siyah, kırmızı frenk üzümününkiler kırmızıdır. Yemeklerde ve salatalarda sıklıkla tercih edilir.

Frenk Üzümünün Besin Değeri

Frenk üzümü yetiştiği yörenin etnik kimliğine göre yemeklerde, salatalarda veya kahvaltılarda marmelat olarak tercih edilir. Meze olarak kullanımı da yaygın olan frenk üzümü aynı zamanda çay olarak da sıkça tercih edilir. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre 100 gram çiğ siyah frenk üzümünde 1,4 g protein, 15,4 g karbonhidrat, 1,54 mg demir ve 181 mg C vitamini bulunur. Yani frenk üzümü bir protein deposu değildir; C vitamini bakımından ise zengindir.

Frenk Üzümü Çayı Nasıl Demlenir?

Frenk üzümü yaprağından çay hazırlamak oldukça basittir. Frenk üzümü çayını hazırlamak için ilk olarak yarım litre su kaynatılır. İyice kaynayan suya 1 çay kaşığı kadar kurutulmuş frenk üzümü yaprağı atılır. Yapraklar atıldıktan sonra 5 dakika kadar daha karışım kaynatılır. Kaynama bittikten sonra suyu süzülerek yapraklardan arındırılır ve 5 dakika kadar çayın demlenmesi beklenir. Bu süre sonunda çay içebilir.

Çay sıcak ya da ılık içilebilir.

Ambalajlı ürünlerde üreticinin önerdiği miktar esas alınmalıdır. Çayı tatlandırmak isteğe bağlıdır.

Frenk Üzümü Yaprağı ve Sağlık

Avrupa İlaç Ajansı (EMA), frenk üzümü yaprağı preparatlarını yalnızca uzun süreli kullanım geçmişine dayanarak hafif eklem ağrıları ve idrar miktarını artırarak idrar yollarını yıkamaya yönelik hafif şikâyetlerde “geleneksel bitkisel tıbbi ürün” olarak değerlendirir. EMA’ya göre bu kullanımları destekleyen yeterli klinik çalışma yoktur ve frenk üzümü yaprağıyla hastalarda yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu ürünler yalnızca yetişkinlerde kullanılmalı; ciddi kalp veya böbrek hastalığı gibi sıvı alımının kısıtlanması gereken durumlarda kullanılmamalıdır.

Ateş düşürme, kabızlık, böbrek taşı, karaciğer, sarılık ve romatizma gibi rahatsızlıklara iyi geldiği yönündeki iddialar güvenilir kaynaklarla desteklenmediği için bu yazıdan çıkarılmıştır.

Kuşburnu Çayı

Kuşburnu

Sonbaharda olgunlaşır.

Kuşburnu, R. Canina L. (Yabani Gül) türünün kurutulmuş olgun meyvesidir. Bu tür, 1.5 ila 3.5 metre yükseklikte, dalları sarkık, çalı görünümlü, dikenli bir ağaçtır. Yapraklar bileşik ve 5 – 7 yaprakçıklıdır. Yaprakçıklar yeşil veya koyu yeşil renkli ve dişli kenarlıdır. Çiçekleri pembe veya beyaz renklidir. Ormanlarda, yol veya hendek kenarlarında yetişir. Anadolu’da yaygın olan bir türdür. Dış görünüşü 1–2.5 cm uzunlukta, oval biçimli, turuncu veya kırmızı renkli, uç kısmında kaliks ve erkek organ parçaları bulunan taneler halindedir. İçinde beyaz renkli, üzeri tüylü çekirdekler bulunur. Bunlar sonbaharda olgunlaşır.

Kuşburnu çekirdekli veya çekirdekleri çıkarılmış olarak satılır. Bileşiminde şekerler, organik asitler, tanen ve vitaminler bulunur. Özellikle C vitamini bakımından zengindir. Ayrıca proantosiyadin ve flavonoit tipi fenolik bileşikler taşımaktadır. Laboratuvar çalışmalarında kuşburnu özütlerinin antioksidan etki gösterdiği bildirilmiştir; ancak bu sonuçlar insanlara doğrudan uyarlanamaz. C vitamini miktarı türe, olgunluğa ve kurutma koşullarına göre büyük farklılık gösterir.

Kuşburnu Çayı Nasıl Hazırlanır?

Kuşburnu farklı şekillerde kullanılabilir ancak en çok tüketilen tarzı çay şeklindedir. İyi bir kuşburnu çayı hazırlamak için yarın litre kaynamış su içine 2 yemek kaşığı kurutulmuş ve ezilmiş kuşburnu atmanız yeterli olacaktır. Ateşin üzerinden alıp 10 dakika beklettikten sonra içebilirsiniz. Farklı tatlar elde etmek için 1 çay kaşığı kuru nane ya da ebegümeci ekleyebilirsiniz.

Kuşburnu ve Sağlık

Üç randomize çalışmayı birleştiren 2008 tarihli bir meta-analiz, standartlaştırılmış kuşburnu tozunun osteoartrit (kireçlenme) hastalarında ağrıyı plaseboya göre bir miktar azalttığını bildirmiştir; veri sınırlıdır ve çalışmalar üretici tarafından desteklenmiştir. Kan basıncı, kolesterol, kan şekeri, kanser, bağışıklık ve idrar yolu sağlığı üzerine dile getirilen iddialar ise güvenilir insan çalışmalarıyla desteklenmemektedir. Ayrıntılar için Kuşburnu Çayı yazımıza bakabilirsiniz.